Naast heupdysplasie is elleboogdysplasie (ED) een van de meest voorkomende erfelijke gewrichtsaandoeningen bij de labradoodle. Toch wordt het veel minder besproken dan HD. In dit artikel lees je wat ED is, hoe het zich uit en wat je eraan kunt doen.
Wat is elleboogdysplasie?
Elleboogdysplasie is een verzamelnaam voor een groep erfelijke aandoeningen van het ellebooggewricht waarbij de botonderdelen niet correct op elkaar aansluiten. Er zijn drie hoofdvormen:
- OCD (osteochondrosis dissecans): Loslatend kraakbeenstukje in het gewricht
- FCP (gefragmenteerd processus coronoideus): Een los botfragment in het gewricht
- UAP (ununited anconeal process): Een botdeel dat niet aan het elleboogbeen vastgroeit
Alle drie leiden tot pijn, ontsteking en op termijn artrose in het ellebooggewricht.
Risicofactoren
- Erfelijkheid: ED is sterk genetisch – fokken met geteste ED-vrije ouders verlaagt het risico sterk
- Snelle groei: Overvoeding bij pups versnelt de groei en verhoogt het risico
- Overgewicht: Extra gewicht belast de gewrichten
- Geslacht: Reuen worden vaker aangedaan dan teven
Symptomen
ED uit zich doorgaans bij jonge honden tussen 4 en 18 maanden:
- Kreupelheid aan een of beide voorbenen, verergert na rust of inspanning
- Stijfheid bij het opstaan
- Voorbeen naar buiten draaien bij het lopen
- Zwelling of warmte ter hoogte van de elleboog
- Vermijden van belasting op het aangedane been
- Onwil om te spelen of traplopen
Omdat beide ellebogen aangedaan kunnen zijn, valt de kreupelheid soms minder op – de hond loopt gewoon stijf.
Diagnose
De dierenarts onderzoekt het gewricht en maakt rontgenfotografie. Soms is een CT-scan nodig voor een nauwkeurigere diagnose van het type ED. De officiële ED-score in de fokkerij loopt van 0 (normaal) tot 3 (ernstig).
Behandeling
Chirurgisch (bij jonge honden en ernstige gevallen)
- Verwijdering van los botfragment via arthroscopie (kijkoperatie)
- Beste resultaten bij vroege diagnose en ingreep voor de groei voltooid is
- Na de ingreep: herstelperiode van 6 tot 8 weken, daarna fysiotherapie
Conservatief (bij milde gevallen of als chirurgie niet mogelijk is)
- Gewichtsmanagement – absoluut noodzakelijk
- Gecontroleerde, lage-impact beweging (zwemmen, losloopwandelingen)
- Pijnmedicatie op voorschrift
- Glucosamine en omega-3 supplementen
- Fysiotherapie voor spierondersteuning
Preventie via fokkerijkeuzes
Net als bij heupdysplasie is de meest effectieve preventie het kiezen van een verantwoorde fokker die beide ouderdieren laat testen:
- Vraag naar het ED-certificaat van vader EN moeder
- Alleen ED-0 (normaal) of maximaal ED-1 (verdacht, afhankelijk van richtlijn) inzetten
- Combineer dit met HD-controle – een fokker die één test doet maar de andere niet is geen complete fokker
Leven met een labradoodle met ED
Met goede begeleiding kunnen ook honden met ED een fijn leven leiden. Gewichtsbeheersing is de meest impactvolle maatregel die je zelf kunt nemen. Een slanke hond met ED heeft beduidend minder pijn en een langere actieve levensduur dan een zware hond met dezelfde diagnose.